"Dyplomacja powstała w zamierzchłej przeszłości. Zaczątki jej istniały już w społeczeństwie rodowym. Jednakże o dyplomacji w ścisłym znaczeniu tego słowa można mówić dopiero po powstaniu państwa. Marks, charakteryzując rozwój stosunków społecznych, pisał: „W społecznym wytwarzaniu swego życia ludzie wchodzą ze sobą w określone, konieczne, niezależne od ich woli stosunki, stosunki produkcji, które odpowiadają określonemu szczeblowi rozwoju ich materialnych sił wytwórczych."
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972